Củ hủ khóm - Món ăn độc lạ vùng sông nước miền Tây

Vy Luu 26/03/2020, 06:27

Ở miền Tây có rất nhiều đặc sản, có những thứ chính người dân địa phương khi nghe tới cũng sẽ bất ngờ. Có một đặc sản rất lạ tai, đó chính là gỏi củ hủ khóm, gỏi củ hủ khóm tôm thịt là một trong những món ăn đặc sản của người miền Tây, phổ biến nhất là ở miệt trồng khóm thuộc huyện Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang.

Khó có thể kiếm được củ hủ khóm ở ngoài chợ bởi đây là hàng hiếm. Ở những bụi khóm (dứa) đã già, cho quả đợt cuối mới có thể lấy củ hủ - phần lõi non nằm trong cuống lá. Để thái nhỏ củ hủ cho một đĩa gỏi, cần khoảng 5 - 6 củ hũ. Nguyên liệu để làm gỏi cũ hũ khóm gồm: nước mắm, đường, mì chính, gia vị, chanh, ớt tươi, tỏi băm, lạc rang đập dập, rau húng, thịt gà luộc lọc xương xé phay.

Củ hủ khóm là phần lõi của cây khóm nằm phía trong cuốn lá.

Củ hủ khóm được sắt mỏng, ngâm nước và chần qua nước sôi, để ráo nước. Việc này cần thực hiện nhanh tay để cổ hũ giữ được độ giòn tự nhiên, không còn mùi hăng, không khiến người ăn bị say ngà ngà như củ hủ dừa. Củ hủ khóm được trộn đều với nước cốt chanh, đường, nước mắm, tỏi băm cho vị ngọt dịu và mùi thơm đặc trưng. Cho thịt gà xé phay vào trộn tiếp. Cho gỏi hủ khóm ra đĩa sâu lòng, rắc rau húng, lạc rang đập dập lên, có thể bày vài lát ớt cho thêm màu sắc.

Món gỏi của hương đồng cỏ nội này là đặc sản chưa chắc có tiền đã được thưởng thức. Nếu có ai đó mời bạn thử món gỏi củ hủ khóm thì chắc hẳn họ rất quý bạn.

Nói về các món gỏi, người miền Tây nổi tiếng nhất với gỏi củ hủ dừa tôm thịt. Bởi xứ miệt vườn sông nước trồng rất nhiều dừa. Từ đó mà món gỏi củ hủ dừa ra đời và trở thành món khai vị hấp dẫn trong các bữa ăn, đám tiệc từ bình dân đến sang trọng. Nhưng gỏi củ hủ khóm thì có vẻ như còn xa lạ với nhiều người. Ngay cả những người quê ở miền Tây cũng chưa nghe qua hoặc chưa từng thưởng thức bao giờ. Thực ra, món ăn này là đặc sản của vùng Hậu Giang – nơi trồng rất nhiều khóm (dứa). Nếu có dịp về huyện Vị Thanh (tỉnh Hậu Giang) và đi dọc theo con sông Cái Lớn, bạn sẽ bắt gặp những cánh đồng trồng khóm bạt ngàn của người dân nơi đây.

Củ hủ khóm sau khi gọt bỏ hết cuống lá chỉ còn một phần nhỏ có thể ăn được

Với người trồng khóm, gỏi củ hủ khóm là một món ăn vừa ngon, vừa quý mà họ ít khi tự làm thưởng thức. Chỉ khi có khách đến nhà, người dân mới đi lấy củ hủ khóm về làm gỏi đãi khách. Bởi để lấy được củ hủ khóm (phần lõi non nằm bên trong cuốn lá của cây khóm), họ sẽ phải nhổ nguyên cây khóm đang còn tươi tốt. Mỗi cây khóm chỉ ăn một lần và phần lõi bên trong cũng khá nhỏ. Vì thế, để làm được món đặc sản miền Tây này, mỗi lần phải nhổ cả chục cây khóm mới đủ.
Cách làm gỏi củ hủ khóm

Với củ hủ khóm, người miền Tây có thể làm gỏi cùng với tôm, thịt heo hoặc chỉ dùng thịt gà. Nhưng thông thường, món gỏi củ hủ khóm tôm thịt là phổ biến nhất vì cách thực hiện nhanh chóng, đơn giản. Món ăn này không đòi hỏi tay nghề chế biến quá cao, quan trọng là người làm phải nắm đủ các bước là thực hiện được.

Cây khóm khi nhổ về, người ta sẽ gọt bỏ hết phần cuống lá bên ngoài, chỉ chừa lại phần lõi bên trong. Phần lõi này được cắt thành miếng nhỏ với độ mỏng vừa phải. Sau đó, củ hủ khóm sẽ được đem ngâm trong một thau nước lạnh, bỏ thêm chút muối để bớt nhẫn, khi trộn gỏi sẽ ngon và thấm đều gia vị hơn.
Thịt heo dùng làm gỏi sẽ là loại thịt heo nạc, chọn phần đùi chắc thịt và ngọt. Với tôm, người ta thường chọn loại tôm đất nhỏ vừa ăn. Ngoài ra, nguyên liệu làm món ngon miền Tây này còn có nước mắm, đường, bột ngọt, ớt, chanh, rau thơm và đậu phộng rang. Đây đều là những nguyên liệu quan trọng mà nếu thiếu sẽ không cho ra đời món gỏi ngon được.

Thịt heo và tôm sẽ đem luộc trong nồi nước sôi. Sau đó, thịt heo được cắt nhỏ thành những miếng hình chữ nhật, có độ dày vừa phải. Tôm đất sau khi luộc cũng được lột sạch vỏ, để khi trộn gỏi sẽ thấm đều gia vị và ngon hơn. Củ hủ khóm sau khi ngâm với muối sẽ được vớt ra rổ, rửa sạch lại bằng nước lạnh rồi đem trụng sơ qua nước sổi nhằm làm giảm đi mùi hăng tự nhiên. Bước trụng nước sôi này phải thật khéo, sao cho củ hủ khóm bớt mùi nhưng vẫn giữ được độ giòn ngọt tự nhiên khi hoàn tất món gỏi củ hủ khóm.

Bước cuối cùng trong quy trình chế biến món đặc sản miền Tây này là cho tôm, thịt và củ hủ khóm vào trộn đều. Sau đó cho thêm nước cốt chanh, ít đường, ít muối, ít bột ngọt và ít nước mắm vào, đảo đều tay để gia vị thấm đến từng miếng củ hủ, từng miếng thịt, con tôm. Sau cùng, chỉ cần cho thêm ít rau thơm và đậu phộng rang lên trên dĩa gỏi là hoàn tất món ăn.

Gỏi củ hủ khóm tôm thịt là món ăn đặc sản ít người biết ở Miền Tây

Với người miền Tây, món ăn này không phải là một món bán đại trà mà ai có tiền cũng ăn được. Những người trồng khóm thường làm gỏi củ hủ khóm để đãi khách đến chơi nhà. Còn với người không trồng khóm muốn thưởng thức món này, họ thường đợi đến mùa thu hoạch khóm sẽ mua củ hủ về tự làm. Ở Sài Gòn ngày nay, cũng có một số quán ăn, nhà hàng bán món đặc sản này. Tuy nhiên số lượng rất ít và hiếm hoi lắm mới có. Khách muốn ăn, thường phải đặc trước để nhà hàng đi “săn” củ hủ khóm.

Đến mùa thu hoạch khóm, củ hủ khóm mới được bán nhiều với giá khoảng 25.000 đồng/kg